Çernobil'in Tanıkları Türkiye'de!

Avrupa Çernobil Ağı’nın bir parçası olan ve geçtiğimiz yıl nukleersiz.org'u hayata geçiren Yeşil Düşünce Derneği, 22-27 Nisan 2013 tarihleri arasında düzenleyeceği ‘Çernobil Haftası’ etkinlikleri çerçevesinde, The Association for International Education and Exchange (IBB)’in katkılarıyla Çernobil Kazası sırasında çalışmış ‘‘tasfiye memurlarını’’ deneyimlerini paylaşmaları için Türkiye’ye getiriyor. 

Etkinliklere destek olan kurumlar arasında Küresel Eylem Grubu, Sinop Çevre Platformu, Mersin Nükleer Karşıtı Platform, Çevre İçin Hekimler Derneği, Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi, Greenpeace Akdeniz ve Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi bulunuyor.

Tasfiye Memurları Kimdir?

Bir benzeri daha olmayan Çernobil Felaketi’nden sonra, eski Sovyetler Birliği’nin emriyle 800,000 ‘tasfiye memuru’ felaketin yaşandığı alanda engelleme ve temizlik çalışmaları yaptı.

Aralarında askerlerin, itfaiyecilerin ve pilotların bulunduğu tasfiye memurları, canları pahasına santraldeki yangını söndürdü, radyasyona maruz kalan köyleri, yolları ve binaları temizlediler. Yerel halkı ve hayvanları tahliye ettiler.

Bütün bu işleri yaparken genellikle radyasyona karşı korumaları olmayan tasfiye memurlarının %90’ının üzerindeki kısmı engelli. Pek çoğu genç yaşlarda hayatlarını kaybetti.

20. yüzyılın son kahramanları bir hafta boyunca Türkiye’nin farklı şehirlerinde olacak. 

Kimler Geliyor?

Nina Janchenko

Kendi kelimeleriyle ‘‘Çernobil isimli çok güzel bir bölgede’’ doğan ve büyütülen Nina Janchenko kazaya kadar eşi ve en büyük oğlu Andrew ile yaşıyordu.

Nina Janchenko, Jupiter isimli bir radyoda, eşi ise Çernobil Nükleer Santrali’de mühendis olarak, çalışıyordu; oğulları anaokuluna gidiyordu. Kazanın yaşandığı gün hiç bir korkuları olmamış, günlük yaşamlarına devam etmişler; arkadaşlarıyla buluşmuşlar.

Hiç bir zaman Pripyat’ı terk etmek akıllarına gelmemişti. Ancak, aynı zamanda tasfiye memuru olan ve kazadan sonra engelli olarak hayatına devam eden babası, torunu için, gitmelerinde ısrar edince şehri terk etmişler. Ancak Kiev’e vardıklarında kazanın gerçek boyutlarından haberdar oldular...

1989 yılında Nina Janchenko ‘‘Ukrayna Çernobil Birliği’ni’’ kurdu.

Mykola Bakieiev

9 Mayıs 1953’te doğan Albay Mykola Bakieiev, kazanın yaşandığı dönemde MI-6 helikopter pilotuydu.

Çernobil Felaketi’nden sonra gerçekleştirilen temizlik çalışmalarında, 2 Haziran ile 7 Haziran 1986 tarihleri arasında çalıştı. Görevi Çernobil Nükleer Santrali’nden farklı noktalara yük taşımaktı.

Her inişten sonra helikopter pistleri yenileniyordu. Kullandığı helikopter bir ay içerisinde sadece iki hafta kullanılmasına rağmen emekli edildi.

Kendisi de 1993 yılında sağlık sorunları yüzünden emekliye ayrıldı.

Jurij Schumchenko

Eğer Çernobil Felaketi yaşanmasaydı, 1986 yılı, hayatının en güzel yılı olabilirdi.

1986 yılının Şubat ayında eşi ve çocukları ile birlikte Kiev’in 80 kilometre uzağında, iki odalı bir eve taşınmıştı. Yeni evini, eşini ve küçük kızını geçindirmek için ordudaki görevine daha da fazla asılıyordu.

Kazanın yaşandığı güne dair ılık bir bahar havası ve yoğun bir korku hatırlıyor.

10-25 Mayıs 1986 tarihleri arasında boşaltma bölgesinde, yangınları söndürdü ve radyasyona maruz kalan binaların

temizliğinde çalıştı. Boşaltma bölgesine girmek çıkmaktan daha kolaydı çünkü çıkarken geçilen her radyasyon kontrol noktasında güvenli sınırın çok üzerinde dozlar çıkıyordu.

Program:

23 Nisan 2013 -

Kırklareli – İğneada Ziyareti
Konuşmacılar: Nina Janchenko, Mykola Bakieiev ve Jurij Schumenko.

24 Nisan 2013 –

İzmir Ziyareti

Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, 20 Mayıs Amfisi, Saat: 14.00- 16.00
Konuşmacılar: Nina Janchenko ve Doç. Dr. Raika Ulusoy (Çevre İçin Hekimler Derneği)

25 Nisan 2013 –

İstanbul, Basın Toplantısı ve Konferans

İstanbul Politikalar Merkezi, II. Salon, Saat: 11.00-13.00 Konuşmacılar: Nina Janchenko, Mykola Bakieiev ve Dr. Angelika Claussen (IPPNW Almanya Eski Başkanı)

Sinop Ziyareti

Meliha Kasım Oteli, Saat: 18.00- 20.00 Konuşmacılar: Jurij Schumenko.

Çernobil Felaketi Mağdurlarını Anma Etkinliği

Galata Kulesi, Saat: 19.30

26 Nisan-

Mersin Ziyareti

Mersin Ticaret ve Sanayi Odası, Konferans Salonu, Saat: 13.00- 16.00
Konuşmacılar: Nina Janchenko, Mykola Bakieiev, Hasan Kapıkıran (Mersin 68’liler Derneği Başkanı) ve Osman Yılmaz (Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi Mersin Eş Sözcüsü).

Okul Ziyareti

Hisar Okulları, Kemerköy, İstanbul, Saat: 14.00-15.00