Japonya’nın Nükleer Endüstrisi’nde bir skandal daha!

Japonya’nın Üretim Devi Mitsubishi  bir süredir bakır ve aluminyum parçalarına ait spesifikasyon uyunsuzluklarıyla dünya kamuoyunun gündeminde. Zira bu yıl Ekim ayı itibariyle Mitsubishi Şirketi’nin iştiraki olan Mitsubishi Malzeme Şirketi (Mitsubishi Materials Company)tarafından üretilen ve uçak ve otomobil endüstrisinde kullanılan ürünlerin spesifikasyonlarında  uygunsuzluklar bulunduğu anlaşılmıştı[1] 

 

Reuters’in haberine göre,  Mitsubishi Malzemeleri Şirketi, ürün spesifikasyonlarında problem olan ürünlerin müşterilere gönderildiğini  Başkan Akira Takeuchi ile  Başkan Yardımcısı Naoki Ono ve Mitsubishi Shindoh Başkanı Kazumasa Hori ile Mitsubishi Kablo Endüstrileri Şirketi Başkanı Hiroaki Murata’nın katılımıyla düzenlenen bir basın toplantısıyla  24 Kasım tarihinde açıkladı[2]

Mitsubishi skandalı nükleer endüstrisine de sıçradı!

Nihayet nükleer endüstrinin aktörlerinden Kansai Elektrik Şirketi de işletmekle yükümlü olduğu iki nükleer santralde Mitsubishi Malzemeler Şirketi tarafından üretilmiş olan ve uygunsuzluğa konu olan bu hatalı kauçuk conta parçalarını kullanmakta olduğunu doğruladı. Sözkonusu  parçalar, Kansai Elektrik Şirketi’nin Sözcüsünün beyanına göre Oi ve Takahama nükleer santrallerinde reaktörlerin  güvenli işleyişini ilgilendiren reaktörlerin  soğutma sistemi gibi hayati önemdeki onlarca yerde bulunuyor.


Takahama Nükleer Santrali

Takahama ve Oi Nükleer santralleri  etkilendi

Japon medyasında çıkan haberlere göre Kansai Elektrik Şirketi’nin Sözcüsü tarafından da  teyit edildiği şekilde diğer tedarikçilerden de kauçuk conta alındığı için Mitsubishi’den tedarik edilmiş olanların ayrıştırılması  büyük güçlük arz ediyor. Bununla birlikte kauçuk contalar nükleer reaktörlerin soğutma sistemlerinde kullanılan ve yüksek ısı ile basınca dayanıklı olması gereken parçalar. reuters’in haberinde Mitsubishi Malzemeleri ve Mitsubishi Kablo şirketlerinin yöneticilerinin konuyla ilgili açıklama yapmaktan kaçındığı ve  şirketin daha önce de 300 tedarikçiye yanlış özellikte ürünler göndediği de belirtiliyor.

Japon nükleer endüstrisinde Mitsubishi skandalı ne tek ne de son!

Mitsubishi Şirketi’nde meydana gelen bu skandal Japonya nükleer sektörünü büyük ölçüde sarsmış bulunuyor. Fakat  Japonya’nın nükleer endüstrisindeki skandallar Mitsubishi dışında da kendini gösteriyor. Zira çok değil 1 ay önce  Fukuşima nükleer felaketinin etkileri hükümet tarafından tam unutturulmaya çalışılırken Fukui Eyaleti’nde Kansai Elektrik tarafından işletilenOi Nükleer Santrali’nin  3 ve 4 no’lu reaktörlerinin  tekrar devreye alınması işlemi mahkeme kararıyla 2018 yılına ertelenmişti.

Kobe Çelik skandalı reaktörün yeniden devreye alınmasını önlemişti!

Nitekim bu yıl Ekim ayında ortaya çıkan Kobe Çelik Skandalı böylece nükleer endüstride bir kez daha hayati önemdeki parçalarda kullanılan  malzemelerin ürün spesifikasyonlarındaki hatalara dikkatleri çekti.  Bu uygunsuz parçaların Japonya genelinde  tedrici tedbir nedeniyle kapatılan nükleer santrallerin yeniden açılması istenen 5 santralin toplam  9 reaktöründe kullanılmakta olduğu açıklandı.*   20 Ocak 2018’e kadar kontrollerinin yapılarak yeniden devreye alınması beklenen Ehime eyaletinde Shikoku Elektrik tarafından işletilen Ikata Nükleer Santrali’nin  yeniden devreye alınması volkanik arazi yapısına uygunluk şartlarının bulunmadığı gerekçesiyle riskli bulunmuş ve  ilk defa  üst mahkemenin verdiği karar  yerel mahkeme tarafından  bozulmuştu.   Shikoku Elektrik ise  kararın kabul edilemez olduğunu ifade ederek  30 Eylül 2018itibariyle temyize gitme haklarını kullanabileceklerini belirtmişti. [3]

Toshiba yurtdışı nükleer yatırımlarından çekildiğini açıklamıştı !

2017 ‘nin başlarında ise Toshiba’nın ABD menşeili Westinghouse şirketini satın almasının akabinde  nükleer endüstri alanında  yaşadığı 6 Milyar Dolarlık zararını  yazımızda değerlendirmiş,  şirketin yurt dışındaki nükleer projelerinden çekilme kararı aldığını duyurmuştuk.

Sinop’ta uygunsuzlukların müsebbibi olan şirketler  işbaşında!

Nükleer santrallerde kritik önem derecesine sahip yerlerde kullanılan parçaların spesifikasyonlarında uygunsuzlukları bulunan aynı Mitsubishi ise Türkiye’de ikinci nükleer santral projesinin yürütücüsü olarak atanmış durumda. Dahası Sinop’ta 4400 Megawatt gücünde elektrik üretmesi hedeflenen  nükleer santralin reaktörleri, yukarıda bahsi geçen  uygunsuzlukların müsebbibi Mitsubishi  ile  bir başka sorunlu reaktör üreticisi olan Fransa’ya ait Areva tarafından oluşturulan bir konsorsiyumla üretiliyor olacak. (Areva’nın 18 reaktörünün devreden çıkarılmasına neden olan reaktör kazanındaki çelik kalitesi problemine ilişkin yazımıza  buradan ulaşabilirsiniz). Plan işlerse iki şirket henüz dünyada hiçbir nükleer tesiste kullanılmamış olan Atmea 1’i  üreterek Built -Own-operate(BOO) / İnşa et-Sahiplen-İşlet tipi anlaşmayla santralin sahibi olarak işletecekler.

Dolayısıyla halihazırda olağan  üretim prosesleri içinde  skandallara imza atan bu iki şirketin, ortak şekilde  üretecekleri denenmemiş reaktörlerini Türkiye  sınırları içinde siyasi iktidar tarafından tanınan sonsuz yetkiyle kuracak olması da pek çok soru işaretini de beraberinde getiriyor.Türkiye’de siyasi iktidarın uluslararası arenada bu küresel şirketlere verdiği sözler ne olursa olsun korumakla mükellef olduğu yurttaşlarının selameti için bu yanlıştan bir an önce vazgeçmesi gerekiyor.

Son notlar:

 

* Fukui Eyaletinde  Kansai Elektrik tarafından işletilen Takahama  nükleer santralinin 3 ve 4 nolu reaktörlerinde; Kagoshimada Kyushu Elektrik tarafından işletilen Sendai santralinin 1 ve 2 nolu reaktörlerinde;  Fukui eyaletinde Kansai Elektirk tarafından işletilen Oi Nükleer Santrali’nin 3 ve 4 no’lu reaktörlerinde; Saga eyaletindeki Kyushu Elektrik tarafından işletilen Genkai santralinin 3 ve 4 no’lu reaktörlerinde ; nihayet  Ehime eyaletinde Shikoku Elektrik tarafından işletilen Ikata Nükleer santralinin 3 no’lu reaktöründe kullanılmış olduğu anlaşılmıştı. https://steelguru.com/steel/kobe-steel-scandal-nine-nuclear-reactors-in-japan-used-products/495426

[1] https://www.ft.com/content/a023d962-d03c-11e7-b781-794ce08b24dc

[2] https://www.reuters.com/article/us-mitsubishi-ma-scandal-nuclear/japans-kansai-electric-used-possibly-falsified-mitsubishi-materials-products-at-reactors-idUSKBN1EE0J9

[3] https://nuclear-news.net/2017/12/14/japan-court-bars-restart-of-nuclear-reactor-shut-after-fukushima/

(Yeşil Gazete)

Pınar Demircan